Z danych Kancelarii Prezydenta wynika, że w 2025 roku wpłynęło 5470 wniosków o nadanie obywatelstwa. Wydano wtedy 222 postanowienia – obywatelstwo otrzymało 999 osób, a 1335 spotkało się z odmową. Wszystkie decyzje zapadły jednak przed 1 sierpnia 2025 roku, czyli jeszcze przed objęciem urzędu przez Karola Nawrockiego.
Liczby mówią same za siebie
Po zmianie na stanowisku polskiej głowy państwa skala decyzji znacząco spadła. W 2026 roku (do 4 lutego) do kancelarii wpłynęło 445 wniosków. Prezydent wydał cztery postanowienia – obywatelstwo otrzymało 25 osób, a 18 spotkało się z odmową. Jednocześnie w ujęciu systemowym liczba nowych obywateli w Polsce rośnie. W 2024 roku polskie obywatelstwo uzyskało 16 647 cudzoziemców, z czego 14 828 decyzją wojewodów i ok. 2200 decyzją prezydenta. W 2023 roku było to 12 166 osób, w tym 1719 decyzją prezydenta. Pokazuje to, że zasadnicza część naturalizacji odbywa się obecnie poza trybem prezydenckim.
Decyzje prezydenta mają charakter uznaniowy – nie wymagają uzasadnienia, nie podlegają odwołaniu i nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W praktyce tryb ten bywa szczególnie ważny dla cudzoziemców niespełniających formalnych wymogów ustawowych.
Zmienią się warunki?
Standardowa ścieżka uznania za obywatela przez wojewodę jest natomiast obwarowana szeregiem warunków. Cudzoziemiec musi m.in. przebywać w Polsce co najmniej trzy lata nieprzerwanie, posiadać prawo pobytu stałego lub status rezydenta UE, mieć stabilne źródło dochodu, tytuł prawny do mieszkania oraz potwierdzoną znajomość języka polskiego na poziomie B1. Wyjątkiem są m.in. uchodźcy (mogą ubiegać się po dwóch latach) oraz posiadacze Karty Polaka (obecnie po roku).
W praktyce jednak, według danych MSWiA i opinii uczestników konsultacji społecznych, realna droga do obywatelstwa trwa zwykle 8–10 lat od pierwszego przyjazdu do Polski. Ponad 99 proc. nadań obywatelstwa następuje po minimum ośmiu latach pobytu.W Polsce przebywa obecnie ponad 2 mln cudzoziemców. W konsultacjach społecznych dotyczących zmian w przepisach wzięło udział ok. 4,4 tys. osób – głównie obcokrajowców. Ich opinie były podzielone: część uznawała zaostrzenie przepisów za uzasadnione względami bezpieczeństwa, inni ostrzegali przed utratą atrakcyjności Polski dla wykwalifikowanych migrantów.
Równolegle trwają prace nad nowelizacją ustawy o obywatelstwie. Wcześniejszy projekt poselski zakładał wydłużenie wymaganego pobytu nawet do 10 lat oraz obowiązek przedstawienia zaświadczenia o niekaralności z kraju pochodzenia – ostatecznie został odrzucony w Sejmie.
Czytaj też:
"Zorganizowany przerzut migrantów z Białorusi". Zarzuty dla aktywistkiCzytaj też:
Morawiecki uderza w brukselskie elity: Powinni podleczyć się w TworkachCzytaj też:
Montero przyznała, że chodzi o podmianę populacji. "Natychmiast wyłączyć Hiszpanię z Schengen"