Komisja ma analizować dokumenty kościelne i państwowe, wysłuchiwać osób skrzywdzonych oraz przygotować raport z rekomendacjami dotyczącymi ochrony dzieci. "Komisja nie ma charakteru śledczego ani nie zastępuje organów wymiaru sprawiedliwości. W razie podejrzenia popełnienia przestępstwa Komisja ma powiadomić właściwe organy państwowe i kościelne zgodnie z przepisami prawa. W wykonywaniu swoich zadań ma być niezależna, a jej członkowie lojalni jedynie wobec prawdy" – napisano w zasadach działania komisji przyjętych podczas 404. zebrania plenarnego biskupów w Warszawie.
Jak będzie działać komisja
Dokument został przyjęty uchwałą biskupów 11 marca 2026 r. Zgodnie z przyjętymi zasadami komisja ma zostać powołana jako odrębna osoba prawna przez Episkopat po konsultacji z konferencjami przełożonych zakonów męskich i żeńskich. Jej głównym celem będzie zbadanie rozmiaru oraz charakterystyki przypadków wykorzystywania małoletnich w Kościele w Polsce, a także wysłuchanie osób, które zostały skrzywdzone.
Komisja ma analizować wydarzenia od 1945 r., uwzględniając kontekst prawny, społeczny i historyczny. W swojej pracy będzie korzystać z dokumentów znajdujących się w archiwach kościelnych i państwowych, a także ze świadectw osób pokrzywdzonych i innych świadków.
Do jej zadań będzie należało również opracowanie kompleksowego raportu końcowego zawierającego diagnozę zjawiska, analizę powtarzalnych schematów przestępstw oraz sposobów reagowania instytucji kościelnych. Raport ma także zawierać rekomendacje dotyczące działań prewencyjnych i systemu ochrony małoletnich w Kościele.
Komisja nie będzie miała charakteru śledczego i nie zastąpi organów wymiaru sprawiedliwości. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa będzie zobowiązana do powiadomienia właściwych organów państwowych i kościelnych.
Zgodnie z przyjętymi zasadami komisja ma działać niezależnie, a jej członkowie mają być lojalni wyłącznie wobec prawdy. W jej skład mają wchodzić eksperci z różnych dziedzin, m.in. historii, prawa, psychologii, seksuologii, socjologii i teologii, posiadający doświadczenie w pracy z osobami pokrzywdzonymi.
Dokument podkreśla, że powołanie komisji ma być kolejnym etapem działań Kościoła w Polsce zmierzających do wyjaśnienia nadużyć, udzielenia pomocy osobom skrzywdzonym oraz wzmocnienia systemu ochrony dzieci i młodzieży.
Czytaj też:
"Dziękuję osobom skrzywdzonym". Prymas o komisji ds. małoletnich