Hierarcha stwierdza, że Światowy Dzień Wolności Prasy jasno pokazuje, iż wolne i niezależne dziennikarstwo jest niezbędne dla naszej demokracji. Dziennikarze ujawniają bowiem nieprawidłowości, analizują wydarzenia i tworzą podstawy do kształtowania opinii publicznej. "Na całym świecie są oni narażeni na znaczne niebezpieczeństwa – zwłaszcza tam, gdzie ich praca związana jest z zagrożeniem życia. W wielu krajach wolne i krytyczne relacjonowanie wydarzeń jest celowo tłumione, na przykład poprzez przemoc wobec pracowników mediów lub represje państwowe wobec głosów krytycznych" – czytamy w przesłaniu.
Kard. Marx: Sytuacja wolności słowa wyraźnie się pogorszyła
Zdaniem arcybiskupa Monachium w ostatnich latach sytuacja wolności słowa wyraźnie się pogorszyła. Rośnie liczba ataków na dziennikarzy, którzy coraz częściej płacą za swoją pracę najwyższą cenę. Wojny i konflikty dodatkowo zaostrzają te zagrożenia. "Również w społeczeństwach demokratycznych wolność prasy znajduje się pod presją; nie jest ona zagrożona tylko tam, gdzie panuje otwarta przemoc. Często mniej widoczne, ale nie mniej skuteczne są wpływy polityczne, zależności gospodarcze i wyzwania technologiczne" – wskazuje niemiecki purpurat.
Kardynał Marx zwraca uwagę na znaczenie transformacji cyfrowej. Platformy internetowe stały się dziś głównym źródłem informacji i mają ogromny wpływ na debatę publiczną. Wraz z tym rośnie ich odpowiedzialność za przeciwdziałanie dezinformacji, manipulacjom i mowie nienawiści oraz za przejrzystość działań. Jednocześnie dziennikarze "coraz częściej spotykają się z celowymi atakami i kampaniami, które mają na celu zdyskredytowanie ich pracy i zastraszenie ich osobiście. Tym ważniejsze są jasne ramy prawne, które chronią pracowników mediów i ich źródła, a także zapobiegają nielegalnej inwigilacji" – wskazuje przewodniczący Komisji ds. Mediów niemieckiego episkopatu.
Niemiecki hierarcha: Kanały są w rękach globalnych graczy
Kard. Marx zwraca ponadto uwagę na rosnącą koncentrację władzy: "znaczna część globalnych kanałów informacyjnych i platform znajduje się w rękach nielicznych globalnych graczy. Jedynymi «walutami» są tu uwaga i sukces finansowy. Tendencja ta stanowi poważne wyzwanie dla różnorodności opinii i swobodnego kształtowania poglądów. Do tego dochodzi gwałtowny postęp w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI). Dzięki AI treści mogą być tworzone i rozpowszechniane w niespotykanym dotąd tempie – również w ramach kampanii dezinformacyjnych o podłożu politycznym. Dynamika i ogrom informacji nie pozostawiają rzetelnym dziennikarzom czasu na weryfikację krążących treści oraz utrudniają odróżnienie treści wiarygodnych od zmanipulowanych. Jednocześnie oferty dziennikarskie znajdują się pod presją ekonomiczną wynikającą z wykorzystania systemów AI, które generują wiadomości i podsumowania. Szczególnie mniejsze i niezależne media znajdują się w trudnej sytuacji, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do utraty perspektyw i różnorodności".
Arcybiskup Monachium apeluje o nieustanne zwracanie uwagi na znaczenie wolnej i zróżnicowanej prasy oraz krajobrazu medialnego. Stanowią one kluczowy warunek wolności słowa i sprawnego funkcjonowania demokracji. Zaznacza, iż rozwoju technologicznego nie da się zatrzymać — i nie należy tego robić — ale wymaga on jasnych zasad, odpowiedzialnego kształtowania oraz przygotowania ludzi do samodzielnego i świadomego korzystania z nowych narzędzi, w tym sztucznej inteligencji. Kard. Marx jest przekonany, że w cyfrowym świecie postęp technologiczny jest niezbędny, jednak musi iść w parze z rozwojem kompetencji medialnych i zaangażowania społecznego, wsparciem niezależnych mediów oraz ochroną pluralizmu opinii. Wyraża wdzięczność dziennikarzom, którzy angażują się na rzecz prawdy, przejrzystości i odpowiedzialności publicznej. "Wolna prasa nie jest przeciwnikiem, którego należy się obawiać, lecz niezbędnym elementem demokratycznego społeczeństwa. Wolna i niezależna prasa służy dobru wspólnemu i wywodzi się z chrześcijańskiej wizji człowieka, a więc z godności osoby ludzkiej, wzajemnego szacunku i wolności wszystkich ludzi. Dlatego też zaangażowanie Kościoła katolickiego na rzecz wolności prasy jest nie tylko wskazane, ale wręcz niezbędne" – stwierdza przewodniczący Komisji ds. Mediów Niemieckiej Konferencji Biskupów.
Czytaj też:
Niemiecki kardynał wzywa do błogosławienia par, które nie mogą zawrzeć małżeństwaCzytaj też:
Oskarżenie o herezję. Kardynał krytykuje patriarchę