Po tym, jak w czwartek (12 marca) prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny program SAFE, premier Donald Tusk zwołał nadzwyczajne posiedzenie rządu, który przyjął uchwałę upoważniającą ministrów obrony i finansów do zaciągnięcia pożyczki. Umożliwia to ustawa o obronie Ojczyzny autorstwa PiS.
Sobkowiak-Czarnecka o pierwszych środkach z SAFE
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. SAFE, mówiła w poniedziałek (16 marca) w studiu PAP, że właśnie kończą się rozmowy z Komisją Europejską na temat podpisania umowy, co – jej zdaniem – nastąpi "w końcówce marca lub na początku kwietnia".
Jak tłumaczyła, zawetowana przez prezydenta ustawa nie dotyczyła tego, czy Polska powinna w ogóle być częścią unijnego mechanizmu SAFE, lecz tego, by stworzyć nowy instrument finansowy, który pozwoli odpowiednio wydać środki pozyskane w ramach programu.
Według Sobkowiak-Czarneckiej, pierwsze środki z SAFE (28 mld zł zaliczki) Polska może otrzymać w kwietniu.
Weto prezydenta i rządowy plan B
Prezydent, zanim odmówił podpisania ustawy o SAFE, złożył w Sejmie własny projekt, który zakłada finansowanie wojska ze środków pozyskanych z zysku ze sprzedaży złota kupionego w ostatnich latach przez Narodowy Bank Polski pod wodzą Adama Glapińskiego. Nawrocki swoją propozycję nazywa "polskim SAFE 0 procent".
Według Zbigniewa Boguckiego, szefa prezydenckiej kancelarii, przy mądrym gospodarowaniu rezerwami NBP można, bez ich uszczuplania, wygenerować w najbliższych 4-5 latach kwotę ok. 200 mld zł po to, żeby przekierować je do proponowanego przez prezydenta Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych.
Zdaniem rządu, prezydencka propozycja nie ma źródeł finansowania, ponieważ NBP od kilku lat wykazuje straty. W opinii premiera Donalda Tuska i szefa MSZ Radosława Sikorskiego, prezydenckie weto wobec SAFE oznacza zagrożenie polexitem.
Polska w ramach SAFE miałaby otrzymać ok. 185 mld zł na realizację 139 projektów z dziedziny obronności, które są tajne.
Czytaj też:
Polska nie jest jedyna. Problemy z SAFE w innych krajach UE