Celem zmian ma być odejście od nadzwyczajnych rozwiązań wprowadzonych po wybuchu wojny i stworzenie bardziej systemowego modelu ochrony czasowej, obowiązującego na jednolitych zasadach.
14 dni na PESEL UKR. Nowy warunek ochrony czasowej
Jednym z kluczowych elementów projektu jest przedłużenie legalności pobytu osób uciekających przed wojną oraz tych obywateli Ukrainy, których dokumenty pobytowe były przedłużane w związku z konfliktem, do 4 marca 2027 r. Rozwiązanie to ma umożliwić im w tym czasie złożenie wniosku o legalny pobyt na nowych zasadach. Projekt jest powiązany z decyzją Rady UE, która wydłużyła obowiązywanie ochrony czasowej do tej samej daty.
W projekcie mają zostać zachowane i przeniesione do przepisów dotyczących cudzoziemców m.in. rozwiązania związane z numerem PESEL UKR jako formą potwierdzania legalnego pobytu. Zakłada się także zastąpienie papierowego zaświadczenia wydawanego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców elektroniczną kartą DIIA oraz możliwość potwierdzania tożsamości i pobytu przez aplikację mObywatel. Projekt wprowadza istotną zmianę dotyczącą rejestracji po wjeździe do Polski. Niezłożenie wniosku o PESEL UKR w ciągu 14 dni ma skutkować wygaśnięciem ochrony czasowej, co będzie traktowane jako dorozumiana rezygnacja z tego statusu.
Ograniczenia świadczeń i zmiany w dostępie do opieki zdrowotnej
Projekt przewiduje również ograniczenie części świadczeń socjalnych oraz zmianę zasad udzielania opieki zdrowotnej. Wsparcie medyczne ma przysługiwać przede wszystkim małoletnim, osobom pracującym oraz mieszkańcom ośrodków zbiorowego zakwaterowania, natomiast osoby niepracujące mają być obejmowane opieką w zakresie podobnym do innych cudzoziemców przebywających w Polsce bez zatrudnienia. Ograniczeniu ma ulec także pomoc w zakresie zakwaterowania i wyżywienia – ma być kierowana głównie do grup szczególnie wrażliwych.
W projekcie zapisano też zakończenie specjalnych zasad zakładania działalności gospodarczej, które dotychczas umożliwiały obywatelom Ukrainy rejestrowanie firmy na warunkach analogicznych do obywateli polskich. Działalności już założone na podstawie specustawy mają jednak nadal funkcjonować, jeśli spełnią ogólne przesłanki wynikające z innych przepisów.
Ustawa ma wejść w życie co do zasady 5 marca 2026 roku.
Czytaj też:
"Realne zagrożenie dla bezpieczeństwa". Kolejni Ukraińcy deportowani z Polski
Polecamy Państwu „DO RZECZY+”
Na naszych stałych Czytelników czekają: wydania tygodnika, miesięcznika, dodatkowe artykuły i nasze programy.
Zapraszamy do wypróbowania w promocji.